آیا امکان ابطال فروش مال مشاع وجود دارد؟

ثمن معامله چیست؟ ‌

امکان ابطال فروش مال مشاع ، مالی را که چند نفر به صورت مشترک یا اشاعه مالکش هستند مال مشاع می‌‌نامند. مالکیت اشاعه یا به صورت ارادی و با درخواست طرفین و در چهارچوب قرارداد ایجاد می‌شود، یا به صورت غیرارادی و قهری و از راه ارث.
چنین مالی را قبل از فروش باید تقسیم کنند. گاهی ممکن است این مال قابل تقسیم و افراز نباشد و شرکا نیز رضایتی به فروش آن نداشته باشند که در این صورت احتمال بروز مشکلات حقوقی وجود دارد. در ادامه متن با قوانین مرتبط به مال مشاع و چرایی و چگونگی ابطال فروش مال مشاع آشنا می‌شویم.

فروش مال مشاع

مطابق قانون مدنی، دخل و تصرف در مال مشاع تنها با رضایت تمامی شرکا ممکن است. بنابراین، انجام هرگونه معامله‌ای پیش از تقسیم مال یا کسب رضایت تمامی مالکین، معامله فضولی محسوب خواهد شد. بر این اساس، هر یک از شرکا فارغ از مقدار سهم خود، می‌تواند درخواست تقسیم مال بدهد.
در اولین قدم برای فروش مال مشاع شرکا باید برای افراز و تقسیم مال درخواست بدهند. چنانچه نظر کارشناس بر این باشد که مال مشاع قابل تقسیم نیست، گواهی عدم افراز صادر می‌شود و مالکین می‌توانند با توسل به حکم دادگاه مال خود را بفروشند. به مال مشاعی که قابل تقسیم نباشد مال غیر قابل افراز می‌گویند.

مثلاً، یک اتومبیل قابل تقسیم نیست و تنها با فروش آن است که هر یک از شرکا به سهم خود می‌رسد. برای فروش چنین مالی، یکی از شرکا باید به دادگاه رجوع و گواهی عدم افراز مال را ارائه کند و سپس درخواست فروش مال مشاع را بدهد تا دادگاه دستور فروش مال را صادر ‌کند.

روش‌های خروج از اشاعه

یک مال به چند صورت از حالت اشاعه خارج می‌شود:
۱. تقسیم مال با افراز
۲. تقسیم مال از طریق تعدیل
۳. تقسیم مال با رد
۴. فروش مال با حکم دادگاه و تقسیم مبلغ حاصل از فروش

مراجع رسیدگی به تقاضای فروش مال مشاع و نحوه اجرای دستور فروش

تنها در دادگاهِ محل وقوع مال می‌‌توان درخواست فروش مال غیر منقول مشاع را مطرح کرد. باید توجه کرد که چنانچه ملکی در رهن باشد نمی‌توان برای فروشش درخواست داد. پس از صدور دستور فروش، کارشناس بخش اجرای احکام ملک مشاع را قیمت‌گذاری می‌کند و چنانچه شرکا به قیمت تعیین‌شده معترض نباشند آگهی مزایده منتشر و مبلغ فروش مال بین مالکان تقسیم می‌شود.

فروش مال مشاع بدون رضایت شریک

چنانچه یکی از شرکا مال مشاع را بفروشد، معامله انجام شده نسبت به سهم او صحیح، اما نسبت به سهم سایر شرکا فضولی محسوب می‌شود. در این حالت، شرکا می‌توانند این معامله را قبول یا رد کنند. اگر شریک مال مشاع فقط سهم خود را بفروشد، معامله صحیح است، اما برای باقی شرکا حق شفعه به وجود می‌آید. به معنای دیگر، باقی شرکا می‌توانند مبلغی را که خریدار پرداخت کرده است به او برگردانند و سهم فروخته‌شده را به تملک خود درآورند.

در خواست ابطال فروش مال مشاع

گفتیم که اگر شریکی سهم خود را بفروشد، باقی شرکا نمی‌توانند معامله را ابطال کنند اما در عوض می‌توانند از حق شفعه خود بهره ببرند. اما چنانچه یکی از شرکا مال مشاع قابل افراز و تقسیم را فروخته باشد، می‌توان برای ابطال فروش مال مشاع اقدام کرد. بعلاوه، ممکن است شرکا برای ابطال دستور فروش مال مشاع درخواست بدهند. درخواست ابطال دستور فروش زمانی ارائه می‌شود که مقدمات قانونی اجرا نشده، یا فرد ثالثی به فروش مال معترض باشد.

روش باطل نمودن تقسیم مال مشاع

گاهی ممکن است شرکا پس از آنکه با رضایت یکدیگر مال مشاع را تقسیم کردند، از نتیجه کار ناراضی شوند و بخواهند به وضعیت مشاع بازگردند. در این حالت و در صورت توافق تمامی شرکا، می‌توان تقسیم‌نامه را ابطال کرد. بدین ترتیب، سند مالکیت صادر شده برای هر کدام از مالکان باطل خواهد شد.

بعلاوه، در صورتی‌ که تقسیم مال مشاع حقوق یکی از شرکا را ضایع کرده باشد، تقسیم‌نامه را می‌توان بنا به حکم دادگاه ابطال کرد.

مثلاً، اگر حقی پیش از تقسیم وجود داشته و بعد از افراز ضایع شده، یا تقسیم به درستی انجام نشده و سهم شرکا به درستی قسمت نشده باشد می‌توان تقسیم‌نامه را باطل کرد.
شخص که متقاضی طرح دعوا در خصوص دستور فروش ملک مشاع است باید دادخواست فروش ملک و باقی مدارک را در یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کند تا درخواست او به یکی از محاکم حقوقی ارجاع داده شود. از آنجایی که ابطال تقسیم مال مشاع دعوایی مالی است بنابراین هزینه آن بر اساس تعرفه دعاوی مالی تعیین می‌شود.

کلام آخر

تقسیم مال مشاع منقول و غیرمنقول مسئله بسیار مهمی است و چون منافع چند مالک به صورت همزمان درگیر است، ممکن است روند رسیدگی به دعوی طول بکشد. به همین دلیل، بهره بردن از مشاوره یک وکیل ملک خبره و باتجربه می‌تواند راهگشا باشد و روند رسیدگی به پرونده را تسهیل کند.

وکلای حقوقی ایران وکلا بهترین گروه حقوقی واقع در شهرری ارائه دهنده خدمات حقوقی و مشاوره دعاوی ملکی ،خانواده و آماده عقد قرارداد با شهرک های صنعتی و کارخانه ها می باشد.

بهترین وکیل شهرری شماره تماس     02155904178      

0 0 vote
امتیاز به مطلب
0 نظرات
Inline Feedbacks
View all comments